# ប្រវត្តិភាពយន្តខ្មែរ៖ ពីយុគមាសទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៦០ មកដល់សព្វថ្ងៃ

> ស្វែងយល់ពីដំណើររបស់ភាពយន្តខ្មែរ ចាប់ពីយុគមាសដ៏រុងរឿង ការបាត់បង់ក្នុងសម័យសង្គ្រាម រហូតដល់ការងើបឡើងវិញរបស់អ្នកផលិតភាពយន្តជំនាន់ថ្មី។

- Web page: https://123kh.net/articles/khmer-cinema-history
- Language: ភាសាខ្មែរ
- Published: 2026-09-26 20:58:35
- Updated: 2026-10-06 15:13:33

ភាពយន្តខ្មែរមានប្រវត្តិយូរលង់ និងពោរពេញដោយមោទនភាព។ ពីរឿងនិទានព្រេងនិទានដែលបងប្អូនខ្មែរធ្លាប់មើលនៅរោងកុនកាលពីជាងកន្លះសតវត្សមុន រហូតដល់ភាពយន្តឯកសារដែលឈ្នះពានរង្វាន់អន្តរជាតិនាពេលបច្ចុប្បន្ន ភាពយន្តខ្មែរបានឆ្លងកាត់ទាំងពេលរុងរឿង និងពេលលំបាកយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរ។

## យុគមាសនៃភាពយន្តខ្មែរ (ទសវត្សរ៍ ១៩៦០ ដល់ដើមទសវត្សរ៍ ១៩៧០)

ក្នុងទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៦០ និងដើមទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៧០ កម្ពុជាបានផលិតភាពយន្តរាប់រយរឿង។ រោងកុននៅភ្នំពេញ និងតាមខេត្តនានាតែងតែមានអ្នកទស្សនាច្រើនកុះករ។ រឿងភាគច្រើនយកលំនាំពីរឿងព្រេងនិទានខ្មែរ រឿងស្នេហា និងរឿងអព្ភូតហេតុដែលមានបច្ចេកទេសពិសេសតាមបែបសម័យនោះ។

សម្ដេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ក៏បានដឹកនាំ និងផលិតភាពយន្តជាច្រើនរឿងក្នុងអំឡុងពេលនោះដែរ ដែលជួយលើកស្ទួយវិស័យភាពយន្តជាតិ។ តារាសម្ដែងដូចជា **ឌី សាវេត (Dy Saveth)** បានក្លាយជាមុខមាត់ដែលទស្សនិកជនស្រឡាញ់រហូតដល់សព្វថ្ងៃ ហើយបទចម្រៀងក្នុងភាពយន្តជាច្រើនត្រូវបានច្រៀងដោយអ្នកចម្រៀងល្បីៗដូចជា **ស៊ីន ស៊ីសាមុត** និង **រស់ សេរីសុទ្ធា**។

## ការបាត់បង់ក្នុងសម័យខ្មែរក្រហម (១៩៧៥–១៩៧៩)

ក្រោយឆ្នាំ ១៩៧៥ រោងកុនត្រូវបានបិទ វិស័យភាពយន្តត្រូវបានបំផ្លិចបំផ្លាញ ហើយសិល្បករ អ្នកដឹកនាំរឿង និងបុគ្គលិកភាពយន្តជាច្រើនបានបាត់បង់ជីវិត។ ខ្សែភាពយន្តដើមជាច្រើនរឿងក៏បានបាត់បង់ដែរ។ រឿងខ្លះនៅសល់មកដល់សព្វថ្ងៃ ដោយសារមានច្បាប់ចម្លងត្រូវបានរក្សាទុកនៅបរទេស ឬក្នុងការប្រមូលផ្ទាល់ខ្លួនរបស់ប្រជាជន។

## ការងើបឡើងវិញ

ចាប់ពីទសវត្សរ៍ឆ្នាំ ១៩៨០ មក វិស័យភាពយន្តខ្មែរបានចាប់ផ្ដើមងើបឡើងវិញបន្តិចម្ដងៗ។ អ្នកផលិតជំនាន់ថ្មីបានប្រើប្រាស់វីដេអូ និងបច្ចេកវិទ្យាឌីជីថល ដើម្បីបង្កើតរឿងថ្មីៗ ទោះបីជាថវិកា និងឧបករណ៍នៅមានកម្រិតក៏ដោយ។

ឆ្នាំ ២០០៦ អ្នកដឹកនាំរឿង **រិទ្ធី ប៉ាន់ (Rithy Panh)** និងសហការី បានបង្កើត **មជ្ឈមណ្ឌលបុប្ផាណា (Bophana Center)** នៅភ្នំពេញ ដើម្បីប្រមូល និងថែរក្សាបេតិកភណ្ឌសោតទស្សន៍របស់កម្ពុជា។ ភាពយន្តឯកសារ **Golden Slumbers** (ឆ្នាំ ២០១១) របស់ **ដាវី ឈូ (Davy Chou)** ក៏បានរំលឹកពីយុគមាស និងរឿងដែលបានបាត់បង់ ឱ្យទស្សនិកជនជំនាន់ក្រោយបានស្គាល់។

## ភាពយន្តខ្មែរលើឆាកអន្តរជាតិ

ឆ្នាំ ២០១៣ ភាពយន្តឯកសារ **The Missing Picture** (រូបភាពដែលបាត់បង់) របស់ រិទ្ធី ប៉ាន់ បានទទួលពានរង្វាន់ក្នុងកម្មវិធី Un Certain Regard នៃមហោស្រពភាពយន្តកានស៍ ហើយក្រោយមកបានក្លាយជាភាពយន្តកម្ពុជាដំបូងគេដែលត្រូវបានតែងតាំងចូលវគ្គពានរង្វាន់អូស្ការ។ ចាប់ពីពេលនោះមក អ្នកដឹកនាំរឿងខ្មែរវ័យក្មេងជាច្រើនបានបង្ហាញស្នាដៃនៅមហោស្រពភាពយន្តធំៗលើពិភពលោក។

## សេចក្ដីសន្និដ្ឋាន

ប្រវត្តិភាពយន្តខ្មែរ គឺជាប្រវត្តិនៃការច្នៃប្រឌិត ការបាត់បង់ និងការតស៊ូ។ ការគាំទ្រអ្នកផលិតភាពយន្តខ្មែរ ការមើលភាពយន្តតាមប្រភពស្របច្បាប់ និងការចូលរួមថែរក្សាបេតិកភណ្ឌភាពយន្ត គឺជាវិធីដែលយើងទាំងអស់គ្នាអាចជួយឱ្យភាពយន្តខ្មែររីកចម្រើនតទៅទៀត។

## អានបន្ថែម

- [ភាពយន្តកម្ពុជាសម័យថ្មី ៥ រឿង ដែលពិភពលោកស្គាល់](https://123kh.net/articles/modern-cambodian-films)
- [រិទ្ធី ប៉ាន់៖ អ្នកដឹកនាំរឿងខ្មែរ ដែលប្រើកាមេរ៉ាដើម្បីរក្សាការចងចាំរបស់ប្រជាជាតិ](https://123kh.net/articles/rithy-panh-cambodian-filmmaker)
- ["ភាពយន្តខ្មែរ" ពិតជាន័យអ្វី? ញែក "ផលិតនៅកម្ពុជា" ចេញពី "និយាយខ្មែរ"](https://123kh.net/articles/khmer-movie-guide-what-it-means)
- [រឿងខ្មែរអនឡាញ៖ ពេលឧស្សាហកម្មភាពយន្តកម្ពុជាឈានចូលយុគសម័យឌីជីថល](https://123kh.net/articles/khmer-film-industry-online-era)
- [ការវិវត្តនៃការមើលភាពយន្ត៖ ពីរោងកុន ជួលវីស៊ីឌី ដល់មើលកុនអនឡាញ](https://123kh.net/articles/movie-streaming-evolution-cambodia)